1980 sonrası Özal ile önü açılan ve hızla gelişmeye başlayan otelcilik sektöründe ilk başlarda gerçekten de kalifiye eleman sorunu yaşanıyordu. 12 Eylül öncesinde mücadelelerle kazanılan işçi hakları, 12 Eylül askeri darbesinden sonraki 24 Ocak kararları ile gasp edilmiş ve sermayenin emrine verilmişti.

Turizm Teşvik Kanunu ile neredeyse bedavaya verilen kredilerle sektöre bolca para aktarıldı. Çevre araştırmaları yapılmadan özellikle Antalya’da doğal ve tarihi güzellikler dikkate alınmadan (gerçi tüm Ülkede hala öyle! Not: Bir sonraki yazım bu konuda olacak) Her koyda mantar gibi beton yığını oteller yükselmeye başladı. Geri ödemesiz ya da uzun vadeli faizsiz kredilerle oteller yapılıyordu ama bu otellerde çalışacak yetişmiş ve yabancı dil bilen personel yoktu.

Bu duruma çare olarak ise 19 Haziran 1986 tarihinde 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu yayınlandı. Sonrasında ise birçok şehirde “Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi” , birçok üniversite bünyesinde Turizm ve Otelcilik Yüksekokulu ve Otel işletmeciliği Fakültesi açıldı. Ayrıca Turizm Eğitim Merkezi (TUREM) gibi kurumlarla kısa sürede turizm sektörüne eleman yetiştirir hale gelindi.

Yaklaşık 30 yıldır yüzbinlerce genç otelcilik ve turizm eğitimi alarak sektörde çalışmaya başladı. Ama bu yetişmiş elemanların sektörde sürekli olarak istihdamı sağlanamadı. Sektörün olumsuz çalışma koşulları (kış dönemi işsizlik,çalışma saatleri,konaklama yerleri, sigortasız çalışma,maaş ödemelerindeki düzensizlik vb.) personeli canından bezdiriyor, bulduğu ilk fırsatta sektör değiştirmesine sebep oluyordu. Turizm ve otelcilik personel eğitimi için yapılan onca emek ve harcamalar heba oluyordu.

1994 yılını takip eden yıllarda otelcilikte her şey dahil konseptinin yerleşmeye başlaması ile birlikte kalifiye elemana verilen değer daha da azalmaya başladı. Artık oteller daha ucuza satılıyordu. Otel işletmeleride faturayı işçilere çıkarıyor, daha az ücrete daha uzun saatler çalıştırıyorlardı. Bu durum sektördeki deneyimli ve donanımlı çalışanların farklı sektörlerdeki alternatiflere yönelmesine sebep oldu. Günümüzde Üniversiteler, turizm ve otelcilik liseleri ve meslek kursları turizm sektörüne ara eleman yetiştirmeye devam ediyor.

Her yaz döneminin başında “stajer” adı altında gencecik insanlar neredeyse bedavaya çalıştırılmak için sektörün emrine veriliyor. Hizmet sektöründeki en büyük gider olan personel maliyetini düşürmek için yoğun yaz sezonunun bütün yükü stajerlere yükleniyor bu sebeple daha başlangıçta pek çoğu sektör değiştiriyor. Bu yüzden turizm sektörü son yıllarda daha ucuz iş gücü için özellikle Kırgızistan ve Türkmenistan vb. ülkelerden personel arayışına girmiştir.

Diğer yandan insanca yaşam için yeterli ücret talebi olan binlerce donanımlı ve yetişmiş turizm işçisi iş bulamıyor. Artık sektörde çok daha ucuza çalışacak elemana ihtiyaç duyuluyor. Otel İnsan Kaynakları bölümleri personel bütçelerini çalıştıracakları stajer ve Türki Cumhuriyetlerden getirilen personel üzerinden yapmaktadırlar. Kalitesizliği de beraberinde getiren bu durumun sürdürülebilir bir tarafı bulunmamaktadır.

Sektörün önde gelen işletmeleri haricindekilere bakıldığında turizmde kalifiye eleman konusunun ne hale geldiğini turizm eğitiminin içinde olan kişiler olarak çok net görebiliyoruz.

Kalifiye turizm işçisinin yok sayıldığı bir turizm politikasının ne turizme ne de ülke ekonomisine faydası olamaz. 35 Milyar dolar üstü bir turizm gelirinden bahsedilen günümüzde turizm işçileri insanca yaşam için bu gelirden hakettiği payı alabilmelidir. Milyon dolarlık yatırımlarla birbirinden güzel mimari eser harikası tesisler yapan yatırımcılar, yatırımlarının belirli bir kısmını personel eğitimi için ayırmalıdırlar. Bu duruma son vermenin en etkili yollarından birisi de turizm çalışanlarının örgütlenmesi, kendi sorunlarına sahip çıkmasıdır.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere...

Rıdvan Taşkın
Yorumlar (16)
Gültekin Sincar
Posted 19.6.2019 21:29:16 Cevapla

Tüksek genç nüfuza sahip olan bir ülkede kalifiye turizm personeli ihtiyacımızın olması ciddi sorun teşkil etmektedir. Başta mesleki eğitimin canlandırılması olmak üzere, güçlü bir stajyer yasası ile gençlerin meslekteki motivasyonu artırılmalıdır.

Gülcan kale
Posted 19.6.2019 21:59:03 Cevapla

Kalemine sağlık 👏 güzel bir yazı olmuş

Onur Görkem
Posted 19.6.2019 22:17:44 Cevapla

Turizm sektörünün kanayan bir yarasına işaret etmişsiniz. Tespitlerinize tamamen katılıyorum.

Coşkun Coşkuner
Posted 19.6.2019 22:19:56 Cevapla

Bize üniversitede anlatılan Avrupa ülkelerindeki hataları bizler göz göre göre bugün yapıyoruz. Eline sağlık güzel bir tespit olmuş. Hala düzgün bir turizm politikamız yok maalesef.

Barış ŞAHİN
Posted 19.6.2019 23:07:58 Cevapla

Eline, kalemine sağlık...

Engin kuzu
Posted 19.6.2019 23:09:11 Cevapla

Turizm sektörünün sorunlarını yerinde tespitler yaparak çok güzel açıķlamışsın kalemine sağlık.İnşallah turizm sektöründe çalışan emekçilerin ve sektörün genelinin yaşadığı problemleri çözecek basiretli liyakat sahibi yetkililer göreve gelirler.

Volkan Hamdi BAL
Posted 20.6.2019 06:23:58 Cevapla

Güzel bir yazı olmuş ellerinize sağlık, diğer yazılarınızı da merakla bekliyorum.

Meltem imrak
Posted 22.6.2019 15:27:17 Cevapla

Harika dokunuslar yakalamissiniz..kaleminize saglik

Meltem imrak
Posted 22.6.2019 15:27:17 Cevapla

Harika dokunuslar yakalamissiniz..kaleminize saglik

Murat Kesici
Posted 23.6.2019 12:46:23 Cevapla

Kaleminize sağlık. Çok yerinde tespitlerde bulunmuşsunuz. Ben de bir ekleme yapayım: Turizm sektörü mesleki yeterlilik (MYK) kapsamına alınmalıdır.

Taha Doğa Erdem
Posted 24.6.2019 03:09:11 Cevapla

Derslerde ve dışarıda bizlere anlattığınız, nasihatlerde bulunduğunuz, dikkate aldığınız her noktayı bir bütün olarak yansıtmışsınız. Söylediğiniz her cümle aklımda. Sizin sesinizle okudum. Kaleminize sağlık. Her daim keskin olsun.

Taha Doğa Erdem
Posted 24.6.2019 03:09:11 Cevapla

Derslerde ve dışarıda bizlere anlattığınız, nasihatlerde bulunduğunuz, dikkate aldığınız her noktayı bir bütün olarak yansıtmışsınız. Söylediğiniz her cümle aklımda. Sizin sesinizle okudum. Kaleminize sağlık. Her daim keskin olsun.

Taha Doğa Erdem
Posted 24.6.2019 03:09:11 Cevapla

Derslerde ve dışarıda bizlere anlattığınız, nasihatlerde bulunduğunuz, dikkate aldığınız her noktayı bir bütün olarak yansıtmışsınız. Söylediğiniz her cümle aklımda. Sizin sesinizle okudum. Kaleminize sağlık. Her daim keskin olsun.

Taha Doğa Erdem
Posted 24.6.2019 03:09:11 Cevapla

Derslerde ve dışarıda bizlere anlattığınız, nasihatlerde bulunduğunuz, dikkate aldığınız her noktayı bir bütün olarak yansıtmışsınız. Söylediğiniz her cümle aklımda. Sizin sesinizle okudum. Kaleminize sağlık. Her daim keskin olsun.

Taha Doğa Erdem
Posted 24.6.2019 03:09:11 Cevapla

Derslerde ve dışarıda bizlere anlattığınız, nasihatlerde bulunduğunuz, dikkate aldığınız her noktayı bir bütün olarak yansıtmışsınız. Söylediğiniz her cümle aklımda. Sizin sesinizle okudum. Kaleminize sağlık. Her daim keskin olsun.

Taha Doğa Erdem
Posted 24.6.2019 03:09:11 Cevapla

Derslerde ve dışarıda bizlere anlattığınız, nasihatlerde bulunduğunuz, dikkate aldığınız her noktayı bir bütün olarak yansıtmışsınız. Söylediğiniz her cümle aklımda. Sizin sesinizle okudum. Kaleminize sağlık. Her daim keskin olsun.

Yorum Bırak